Γιατί λέμε «σαββατογεννημένος»;

Τη λέξη «σαββατογεννημένος» τη χρησιμοποιούμε για κάποιον που θεωρείται ότι έχει ιδιαίτερες ικανότητες ή ότι αντιλαμβάνεται πράγματα που περνούν απαρατήρητα από τους περισσότερους ανθρώπους.

Στην ελληνική παράδοση, σαββατογεννημένος είναι ο άνθρωπος που γεννήθηκε ημέρα Σάββατο. Σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες, τα άτομα αυτά μπορούσαν να βλέπουν φαντάσματα, νεράιδες ή άλλα υπερφυσικά όντα, να αντιλαμβάνονται την παρουσία των νεκρών και να αναγνωρίζουν πράγματα που παρέμεναν αόρατα στους υπόλοιπους. Παράλληλα, πίστευαν ότι τα κακά πνεύματα δεν μπορούσαν να τους βλάψουν.

Η δοξασία αυτή συνδέεται με τη σημασία που είχε το Σάββατο στη λαϊκή θρησκευτική παράδοση. Η ημέρα είναι αφιερωμένη στη μνήμη των νεκρών και γι’ αυτό τα περισσότερα μνημόσυνα και τα Ψυχοσάββατα τελούνται Σάββατο. Στη λαϊκή φαντασία, το Σάββατο θεωρούνταν μια ημέρα κατά την οποία ο κόσμος των ζωντανών και ο κόσμος των νεκρών βρίσκονταν πιο κοντά. Έτσι γεννήθηκε η πεποίθηση ότι όσοι έρχονταν στον κόσμο εκείνη την ημέρα αποκτούσαν μια ιδιαίτερη σχέση με το υπερφυσικό.

Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας υπήρχαν διαφορετικές παραλλαγές της ίδιας δοξασίας. Άλλοι έλεγαν ότι ο σαββατογεννημένος μπορούσε να αναγνωρίζει βρικόλακες, άλλοι ότι αντιλαμβανόταν πνεύματα και άλλες υπερφυσικές παρουσίες, ενώ κάποιοι του απέδιδαν ακόμη και την ικανότητα να λύνει μάγια. Σήμερα, φυσικά, δεν υπάρχει καμία επιστημονική ένδειξη ότι η ημέρα γέννησης επηρεάζει τέτοιες ικανότητες. Η έκφραση «σαββατογεννημένος» αποτελεί ένα ενδιαφέρον απομεινάρι της ελληνικής λαογραφίας και μας θυμίζει πώς οι άνθρωποι παλαιότερα προσπαθούσαν να εξηγήσουν το άγνωστο μέσα από μύθους, θρύλους και παραδόσεις.