Γιατί λέμε «πύρρειος νίκη»;

Η φράση «πύρρειος νίκη» χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια νίκη που επιτυγχάνεται με τόσο μεγάλες απώλειες, ώστε τελικά μοιάζει περισσότερο με ήττα.

Η προέλευση της φράσης συνδέεται με τον Πύρρο (319/318–272 π.Χ.), βασιλιά της Ηπείρου και έναν από τους σημαντικότερους στρατηγούς της ελληνιστικής εποχής. Το 280 π.Χ., ο Πύρρος πέρασε στην Ιταλία για να βοηθήσει την ελληνική πόλη του Τάραντα στον πόλεμό της εναντίον των Ρωμαίων. Μαζί του είχε έναν ισχυρό στρατό και πολεμικούς ελέφαντες, τους οποίους οι Ρωμαίοι δεν είχαν συνηθίσει να αντιμετωπίζουν. Ο Πύρρος νίκησε τους Ρωμαίους στη μάχη της Ηράκλειας και, έναν χρόνο αργότερα, στη μάχη του Ασκλου. Ωστόσο, οι νίκες αυτές είχαν μεγάλο κόστος. Ο στρατός του είχε υποστεί σημαντικές απώλειες, τις οποίες ο Πύρρος δυσκολευόταν να αναπληρώσει.

Αντίθετα, οι Ρωμαίοι διέθεταν πολύ μεγαλύτερες εφεδρείες και μπορούσαν ευκολότερα να αντικαταστήσουν τους στρατιώτες που έχαναν. Σύμφωνα με τον αρχαίο ιστορικό Πλούταρχο, όταν κάποιος συνεχάρη τον Πύρρο για τη νίκη του στο Άσκλο, εκείνος φέρεται να απάντησε: «Αν νικήσουμε τους Ρωμαίους σε ακόμη μία μάχη, θα καταστραφούμε ολοκληρωτικά». Ο Πύρρος είχε κερδίσει τη μάχη, αλλά γνώριζε ότι δεν μπορούσε να αντέξει πολλές ακόμη τέτοιες νίκες. Από αυτό το περιστατικό προέκυψε η έκφραση «πύρρειος νίκη», η οποία χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα για κάθε επιτυχία της οποίας το τίμημα είναι τόσο μεγάλο, ώστε σχεδόν ακυρώνει το όφελος της νίκης.