Ακόμα και το Διάστημα το έχουμε γεμίσει με σκουπίδια

Μπορεί το Διάστημα να μοιάζει αχανές και άδειο, όμως γύρω από τη Γη κινούνται εκατομμύρια κομμάτια από παλιούς δορυφόρους, πυραύλους και άλλες διαστημικές αποστολές που δεν εξυπηρετούν πλέον κάποιον σκοπό.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της European Space Agency, τα λεγόμενα «διαστημικά σκουπίδια» είναι πάρα πολλά: περίπου 46.650 αντικείμενα παρακολουθούνται συστηματικά από δίκτυα επιτήρησης. Ωστόσο, τα μικρότερα αντικείμενα είναι πολύ περισσότερα. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 1,2 εκατομμύρια κομμάτια μεγέθους από 1 έως 10 εκατοστά και περίπου 140 εκατομμύρια από 1 χιλιοστό έως 1 εκατοστό. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο αριθμός τους, αλλά κυρίως η ταχύτητά τους. Σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη, τα αντικείμενα κινούνται συνήθως με περίπου 29.000 χλμ./ώρα. Σε μια σύγκρουση, η σχετική ταχύτητα μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Έτσι, ακόμη και ένα πολύ μικρό θραύσμα μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε έναν δορυφόρο ή ένα διαστημόπλοιο. Υπάρχει μάλιστα ο φόβος μιας αλυσιδωτής αντίδρασης. Μια σύγκρουση μπορεί να δημιουργήσει χιλιάδες νέα θραύσματα, τα οποία με τη σειρά τους μπορούν να συγκρουστούν με άλλα αντικείμενα. Το υποθετικό αυτό σενάριο είναι γνωστό ως σύνδρομο Kessler και, αν εξελιχθεί σε μεγάλη κλίμακα, θα μπορούσε να κάνει ορισμένες τροχιές πολύ δύσκολες ή ακόμη και ακατάλληλες για χρήση.

Ορισμένα από αυτά τα σκουπίδια, κυρίως όσα βρίσκονται σε χαμηλότερες τροχιές, χάνουν σταδιακά ύψος και τελικά εισέρχονται στην ατμόσφαιρα, όπου συνήθως καίγονται. Άλλα όμως μπορούν να παραμείνουν σε τροχιά για δεκαετίες, αιώνες ή και περισσότερο. Καθώς συνεχίζονται οι εκτοξεύσεις και δημιουργούνται νέα θραύσματα από συγκρούσεις και διασπάσεις, ο συνολικός αριθμός τους εξακολουθεί να αυξάνεται. Γι’ αυτό αναπτύσσονται τρόποι περιορισμού των νέων διαστημικών σκουπιδιών, αλλά και τεχνολογίες που στο μέλλον θα μπορούσαν να απομακρύνουν ορισμένα από τα μεγαλύτερα αντικείμενα που βρίσκονται ήδη σε τροχιά.