Πόσο επικίνδυνο είναι το δάγκωμα της οχιάς;

Η οχιά είναι το πιο δηλητηριώδες φίδι της Ελλάδας. Δεν κυνηγά ανθρώπους. Περισσότερο δαγκώνει όταν αισθανθεί ότι απειλούνται.

Ένα από τα λιγότερο γνωστά στοιχεία είναι ότι δεν απελευθερώνει απαραίτητα δηλητήριο κάθε φορά που δαγκώνει. Οι επιστήμονες ονομάζουν αυτές τις περιπτώσεις «ξηρά δαγκώματα» (dry bites). Πρόκειται για αμυντικά δαγκώματα στα οποία το φίδι εγχέει ελάχιστο ή και καθόλου δηλητήριο. Ωστόσο, είναι αδύνατο να γνωρίζει κανείς με βεβαιότητα αν ένα δάγκωμα είναι ξηρό, γι’ αυτό κάθε περιστατικό πρέπει να αξιολογείται από γιατρό.

Όταν εγχυθεί δηλητήριο, τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι ο έντονος πόνος, το πρήξιμο και η ερυθρότητα γύρω από το σημείο του δαγκώματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν ναυτία, εμετός, ζάλη ή πτώση της αρτηριακής πίεσης. Τα συμπτώματα συνήθως εκδηλώνονται μέσα στα πρώτα λεπτά ή τις πρώτες ώρες μετά το δάγκωμα. Για τον λόγο αυτό δεν υπάρχει κάποιο «ασφαλές χρονικό περιθώριο» κατά το οποίο μπορεί κανείς να περιμένει για να δει πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση. Η άμεση μεταφορά σε νοσοκομείο είναι πάντα η ασφαλέστερη επιλογή.

Παρότι η οχιά θεωρείται επικίνδυνο φίδι, οι θάνατοι από δάγκωμα οχιάς στην Ελλάδα είναι σήμερα εξαιρετικά σπάνιοι. Η έγκαιρη μεταφορά σε νοσοκομείο και η σύγχρονη ιατρική αντιμετώπιση έχουν μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών. Σε περίπτωση δαγκώματος, το σημαντικότερο είναι να παραμείνει το άτομο όσο το δυνατόν πιο ήρεμο και να μεταφερθεί άμεσα σε νοσοκομείο. Αντίθετα, πρακτικές όπως η αναρρόφηση του δηλητηρίου, το κόψιμο της πληγής ή η χρήση σφιχτού τουρνικέ όχι μόνο δεν βοηθούν, αλλά μπορεί να προκαλέσουν επιπλέον προβλήματα.

Δεν ρώτησες αλλά…
Πως αμύνεται η οχία;
Η μεγαλύτερη άμυνα της οχιάς δεν είναι το δηλητήριό της, αλλά η εξαιρετική παραλλαγή της. Το χρώμα και τα σχέδια στο σώμα της την κάνουν να χάνεται ανάμεσα σε πέτρες, ξερά φύλλα και χαμηλή βλάστηση. Γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή στις καλοκαιρινές εξορμήσεις στη φύση, ιδιαίτερα όταν περπατάμε σε περιοχές με πυκνή βλάστηση ή βραχώδες έδαφος.