Γιατί φωνάζουμε όταν πονάμε;

Αν και μοιάζει με μια απλή αυθόρμητη αντίδραση, η επιστήμη δείχνει ότι μπορεί να εξυπηρετεί περισσότερους από έναν σκοπούς.

Όταν αισθανόμαστε πόνο, ο εγκέφαλος ενεργοποιεί γρήγορα μηχανισμούς που μας βοηθούν να αντιδράσουμε και να προστατευθούμε. Η κραυγή ή ένα επιφώνημα αποτελεί συχνά μέρος αυτής της φυσικής αντίδρασης. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η φωνή του πόνου εξελίχθηκε και ως μέσο επικοινωνίας. Στη φύση, ένας δυνατός ήχος μπορεί να ειδοποιήσει τους γύρω ότι κάποιος βρίσκεται σε κίνδυνο, ώστε να σπεύσουν να βοηθήσουν ή να αποφύγουν την ίδια απειλή.

Εκτός όμως από την επικοινωνία, υπάρχουν ενδείξεις ότι οι ήχοι του πόνου μπορούν να αυξήσουν ελαφρώς και την αντοχή μας σε αυτόν. Σε πειραματικές μελέτες, εθελοντές που είχαν τη δυνατότητα να εκφράσουν φυσικά τον πόνο τους με μια κραυγή ή ένα επιφώνημα κατάφεραν, κατά μέσο όρο, να αντέξουν λίγο περισσότερο μια επώδυνη δοκιμασία, όπως η παραμονή του χεριού σε παγωμένο νερό. Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη με βεβαιότητα ποιος είναι ο ακριβής μηχανισμός πίσω από αυτό το φαινόμενο.

Πιθανότατα εμπλέκονται πολλοί παράγοντες. Η παραγωγή ενός ήχου μπορεί να ενεργοποιεί κυκλώματα του εγκεφάλου που μειώνουν προσωρινά την αντίληψη του πόνου, να μετατοπίζει ένα μέρος της προσοχής από το επώδυνο ερέθισμα ή να λειτουργεί ως φυσική εκτόνωση της έντασης. Αυτό δεν σημαίνει ότι η φωνή εξαφανίζει τον πόνο. Η επίδρασή της φαίνεται να είναι μικρή και προσωρινή και αφορά κυρίως σύντομο, οξύ πόνο, όπως αυτόν που μελετάται σε ελεγχόμενα πειράματα.