Γιατί η θάλασσα έχει αλμυρό νερό;

Η αλμύρα της θάλασσας είναι το αποτέλεσμα ενός τεράστιου γεωλογικού κύκλου που λειτουργεί αδιάκοπα εδώ και εκατομμύρια χρόνια.

Το αλάτι της θάλασσας προέρχεται κυρίως από τα πετρώματα της Γης και συσσωρεύεται στους ωκεανούς εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Κάθε φορά που βρέχει, το νερό έρχεται σε επαφή με τα πετρώματα και το έδαφος. Καθώς κυλά στην επιφάνεια ή περνά μέσα από το υπέδαφος, συμβάλλει στη σταδιακή διάβρωση των πετρωμάτων και παρασύρει μικρές ποσότητες διαλυμένων ουσιών. Οι ουσίες αυτές περιλαμβάνουν διάφορα ιόντα, όπως νάτριο και χλώριο, τα οποία αποτελούν τα βασικά συστατικά του κοινού αλατιού. Μέσω των ποταμών και των υπόγειων νερών, ένα μέρος τους καταλήγει τελικά στις θάλασσες και στους ωκεανούς.

Εκεί συμβαίνει κάτι καθοριστικό: όταν το νερό θερμαίνεται από τον Ήλιο και εξατμίζεται, φεύγει το νερό, ενώ τα περισσότερα άλατα παραμένουν πίσω. Ο υδρατμός επιστρέφει αργότερα στη Γη ως βροχή και ο κύκλος επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά. Τα άλατα των ωκεανών δεν προέρχονται μόνο από τη στεριά. Στον πυθμένα της θάλασσας, υδροθερμικές πηγές και άλλες γεωλογικές διεργασίες συμβάλλουν επίσης στη χημική σύσταση του θαλασσινού νερού.

Θα μπορούσε λοιπόν κάποιος να σκεφτεί ότι οι θάλασσες γίνονται συνεχώς πιο αλμυρές. Δεν συμβαίνει όμως αυτό, καθώς ένα μέρος των διαλυμένων ουσιών απομακρύνεται από το νερό μέσω φυσικών διεργασιών και καταλήγει στα ιζήματα και τα πετρώματα. Έτσι, σε μεγάλες χρονικές περιόδους, διατηρείται μια σχετική ισορροπία. Σήμερα, η μέση αλατότητα των ωκεανών είναι περίπου 3,5%, δηλαδή περίπου 35 γραμμάρια διαλυμένων αλάτων σε κάθε κιλό θαλασσινού νερού.

Δεν ρώτησες αλλά…
Τα ποτάμια γιατί δεν είναι αλμυρά;
Στην πραγματικότητα, και τα ποτάμια περιέχουν διαλυμένα άλατα, αλλά σε πολύ μικρότερη συγκέντρωση από τη θάλασσα. Το νερό τους ανανεώνεται συνεχώς από τη βροχή και τις πηγές και, καθώς ρέει προς τη θάλασσα, μεταφέρει μαζί του τα άλατα που έχει παρασύρει από τα πετρώματα και το έδαφος. Έτσι, τα άλατα δεν προλαβαίνουν να συσσωρευτούν σε μεγάλες ποσότητες στα ποτάμια, ενώ οι θάλασσες αποτελούν τον τελικό αποδέκτη ενός μεγάλου μέρους τους.