Πώς μυρίζει το διάστημα;

Καμένο μέταλλο, μπαρούτι και όζον. Αυτές είναι μερικές από τις μυρωδιές που έχουν χρησιμοποιήσει οι αστροναύτες για να περιγράψουν κάτι που κανονικά δεν θα έπρεπε να μυρίζει καθόλου: το διάστημα.

Στην πραγματικότητα, κανένας αστροναύτης δεν μπορεί να μυρίσει απευθείας το διάστημα. Στο σχεδόν απόλυτο κενό δεν υπάρχει αέρας που να μεταφέρει οσμές στη μύτη, ενώ κατά τη διάρκεια ενός διαστημικού περιπάτου οι αστροναύτες βρίσκονται προστατευμένοι μέσα στις στολές τους. Η παράξενη μυρωδιά γίνεται αντιληπτή μετά την επιστροφή τους στο διαστημικό σκάφος ή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Όταν βγάζουν τα κράνη τους, αναφέρουν ότι στις στολές, στα γάντια και στα εργαλεία τους έχει παραμείνει μια έντονη και χαρακτηριστική οσμή. Η NASA αναφέρει περιγραφές που θυμίζουν μέταλλο, μπαρούτι και όζον.

Δεν υπάρχει ακόμη μία απολύτως επιβεβαιωμένη εξήγηση για το από πού προέρχεται αυτή η μυρωδιά. Μία πιθανότητα σχετίζεται με το ατομικό οξυγόνο, δηλαδή μεμονωμένα άτομα οξυγόνου που υπάρχουν σε μεγάλες ποσότητες στη χαμηλή γήινη τροχιά. Είναι εξαιρετικά δραστικά και αντιδρούν με τα υλικά που βρίσκονται εκτεθειμένα στο διάστημα. Όταν οι αστροναύτες επιστρέφουν στον αεροστεγή θάλαμο, μπορεί να δημιουργούνται νέες χημικές ενώσεις, οι οποίες συμβάλλουν στη χαρακτηριστική μυρωδιά.

Υπάρχει μάλιστα και μια ενδιαφέρουσα σύμπτωση. Οι αστροναύτες των αποστολών Apollo είχαν περιγράψει τη σεληνιακή σκόνη ως μυρωδιά που επίσης θύμιζε μπαρούτι. Πρόκειται όμως για διαφορετικό φαινόμενο και δεν πρέπει να συγχέεται με τη λεγόμενη «μυρωδιά του διαστήματος». Επομένως, το διάστημα δεν έχει μια μυρωδιά που θα μπορούσαμε απλώς να εισπνεύσουμε. Τα αντικείμενα όμως που έχουν εκτεθεί στο διαστημικό περιβάλλον μπορούν, όταν επιστρέψουν σε ατμόσφαιρα, να αναδίδουν μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική οσμή.