Πότε άρχισαν οι Χριστιανοί να κάνουν τον σταυρό τους;

Το σημείο του σταυρού αποτελεί μία από τις πιο αναγνωρίσιμες χριστιανικές χειρονομίες. Οι πρώτοι Χριστιανοί, όμως, δεν έκαναν τον σταυρό τους ακριβώς όπως τον κάνουμε σήμερα.

Μία από τις αρχαιότερες σαφείς γραπτές αναφορές προέρχεται από τον χριστιανό συγγραφέα Τερτυλλιανό, στις αρχές του 3ου αιώνα μ.Χ. Περιγράφει τους Χριστιανούς να σχηματίζουν συχνά το σημείο του σταυρού στο μέτωπό τους, σε διάφορες στιγμές της καθημερινής ζωής, όπως όταν έβγαιναν από το σπίτι, ντύνονταν ή κάθονταν για φαγητό. Ωστόσο, η χειρονομία εκείνης της εποχής ήταν διαφορετική από τη σημερινή. Οι πιστοί σχημάτιζαν έναν μικρό σταυρό, συνήθως με το δάχτυλο στο μέτωπο. Η πρακτική φαίνεται ότι ήταν ήδη αρκετά διαδεδομένη όταν την κατέγραψε ο Τερτυλλιανός, επομένως πιθανότατα είχε αρχίσει νωρίτερα. Δεν γνωρίζουμε όμως πότε ακριβώς εμφανίστηκε.

Στους επόμενους αιώνες το σημείο του σταυρού εξελίχθηκε. Υπάρχουν μαρτυρίες για διαφορετικούς τρόπους σχηματισμού του, ενώ σταδιακά εμφανίστηκε η μεγαλύτερη κίνηση του χεριού πάνω στο σώμα. Αργότερα διαμορφώθηκαν και διαφορετικές παραδόσεις στον χριστιανικό κόσμο. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, ο πιστός ενώνει συνήθως τα τρία πρώτα δάχτυλα, συμβολίζοντας την Αγία Τριάδα, και κινεί το χέρι από το μέτωπο στην κοιλιά και στη συνέχεια από τον δεξιό προς τον αριστερό ώμο. Στη δυτική χριστιανική παράδοση επικράτησε τελικά η αντίθετη κίνηση μεταξύ των ώμων, από αριστερά προς τα δεξιά.