Γιατί βλεφαρίζουμε τόσο συχνά;

Ανοιγοκλείνουμε τα μάτια μας χιλιάδες φορές την ημέρα, κυρίως για να τα προστατεύουμε, ενώ η λειτουργία αυτή συνδέεται και με τον τρόπο που ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις πληροφορίες.

Το βλεφάρισμα, αποτελεί έναν βασικό μηχανισμό προστασίας των ματιών. Κάθε φορά που βλεφαρίζουμε, τα βλέφαρα απλώνουν στην επιφάνεια του ματιού ένα λεπτό στρώμα δακρύων, το οποίο ονομάζεται δακρυϊκή στιβάδα. Με αυτόν τον τρόπο διατηρείται υγρός ο κερατοειδής χιτώνας, ενώ παράλληλα απομακρύνονται μικροσκοπικά σωματίδια και άλλες ουσίες που μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό.

Ένας ενήλικας βλεφαρίζει συνήθως περίπου 15 έως 20 φορές το λεπτό, αν και η συχνότητα διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τις συνθήκες. Για παράδειγμα, όταν διαβάζουμε ή χρησιμοποιούμε ηλεκτρονικές οθόνες, τείνουμε να βλεφαρίζουμε λιγότερο. Αυτό μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση ξηροφθαλμίας, καθώς η επιφάνεια των ματιών δεν ανανεώνεται τόσο συχνά με δάκρυα.

Ωστόσο, το βλεφάρισμα δεν εξυπηρετεί αποκλειστικά την προστασία των ματιών. Έρευνες έχουν δείξει ότι συνδέεται και με την προσοχή και την επεξεργασία πληροφοριών από τον εγκέφαλο. Οι άνθρωποι τείνουν να βλεφαρίζουν σε συγκεκριμένες στιγμές, όπως στο τέλος μιας πρότασης κατά την ανάγνωση ή σε φυσικά σημεία διακοπής μιας οπτικής αφήγησης. Το φαινόμενο αυτό υποδηλώνει ότι ο χρονισμός του βλεφαρίσματος επηρεάζεται και από τις νοητικές μας διεργασίες.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον χαρακτηριστικό του βλεφαρίσματος είναι ότι δεν αντιλαμβανόμαστε το στιγμιαίο σκοτάδι που προκαλείται κάθε φορά που κλείνουμε τα μάτια μας. Κατά τη διάρκεια αυτής της κίνησης, η είσοδος φωτός στα μάτια περιορίζεται απότομα. Ωστόσο, ο εγκέφαλος καταστέλλει σε σημαντικό βαθμό την αντίληψη αυτής της προσωρινής διακοπής, με αποτέλεσμα να διατηρούμε την αίσθηση μιας συνεχούς εικόνας του περιβάλλοντος.