Το τάβλι και η ιστορία του

Το τάβλι είναι ένα από τα αρχαιότερα επιτραπέζια παιχνίδια που εξακολουθούν να παίζονται μέχρι σήμερα. Οι ρίζες του φτάνουν περίπου 5.000 χρόνια πίσω, στη Μεσοποταμία, όπου εμφανίστηκαν τα πρώτα παιχνίδια που θεωρούνται πρόγονοί του. Το πιο γνωστό από αυτά είναι το Βασιλικό Παιχνίδι της Ουρ, το οποίο χρονολογείται γύρω στο 2600 π.Χ. Αν και οι κανόνες του διέφεραν από τους σημερινούς, μοιραζόταν βασικά στοιχεία που αργότερα εξελίχθηκαν στο σύγχρονο τάβλι.

Στους αιώνες που ακολούθησαν, το παιχνίδι πέρασε από διάφορους πολιτισμούς, όπως η Περσία και η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, αποκτώντας νέους κανόνες και μορφές. Κατά τον Μεσαίωνα διαμορφώθηκε σταδιακά η μορφή που γνωρίζουμε σήμερα, με το χαρακτηριστικό ταμπλό των 24 τριγώνων, τα 15 πούλια για κάθε παίκτη και τη χρήση δύο ζαριών. Την ίδια περίοδο διαδόθηκε και η αναδιπλούμενη μορφή του ταμπλό, η οποία έκανε το παιχνίδι πιο εύκολο στη μεταφορά και την αποθήκευση.

Με την εξάπλωσή του στην Ευρώπη και αργότερα σε ολόκληρο τον κόσμο, το τάβλι απέκτησε διαφορετικές ονομασίες, χωρίς όμως να αλλάξει η βασική φιλοσοφία του. Στις αγγλόφωνες χώρες είναι γνωστό ως backgammon, στην Τουρκία ως tavla, ενώ στο Ιράν συναντάται με την ονομασία nard. Σήμερα διοργανώνονται ακόμη και διεθνή πρωταθλήματα, με παίκτες από δεκάδες χώρες.

Στην Ελλάδα, το τάβλι παίζεται κυρίως σε τρεις διαφορετικές παραλλαγές: τις πόρτες, το πλακωτό και το φεύγα. Οι πόρτες αποτελούν την ελληνική εκδοχή του διεθνούς backgammon και έχουν κανόνες πολύ κοντά σε εκείνους που χρησιμοποιούνται στα παγκόσμια πρωταθλήματα. Αντίθετα, το πλακωτό και το φεύγα είναι παραλλαγές που συνδέονται κυρίως με την ελληνική παράδοση και παίζονται κυρίως στην Ελλάδα και την Κύπρο.