Το «μαύρο κουτί» των αεροπλάνων δεν είναι μαύρο

Παρά το όνομά του, το περίφημο «μαύρο κουτί» των αεροπλάνων δεν είναι ούτε μαύρο ούτε ένα απλό κουτί. Πρόκειται για έναν εξαιρετικά ανθεκτικό ηλεκτρονικό καταγραφέα, σχεδιασμένο να αποθηκεύει κρίσιμα στοιχεία της πτήσης, ώστε οι ερευνητές να μπορούν να ανασυνθέσουν με μεγάλη ακρίβεια τα γεγονότα σε περίπτωση ατυχήματος. Στην πραγματικότητα, τα περισσότερα σύγχρονα επιβατικά αεροσκάφη διαθέτουν δύο διαφορετικές συσκευές. Και οι δύο συσκευές βρίσκονται συνήθως στο πίσω μέρος της ατράκτου, καθώς το συγκεκριμένο σημείο έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να παραμείνει άθικτο σε μια σοβαρή σύγκρουση, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες να διασωθούν τα πολύτιμα δεδομένα.

Η πρώτη είναι ο Flight Data Recorder (FDR), ο οποίος καταγράφει συνεχώς τεχνικά δεδομένα, όπως την ταχύτητα, το ύψος, την πορεία, τη λειτουργία των κινητήρων και τις κινήσεις των χειριστηρίων. Ανάλογα με τον τύπο του αεροσκάφους, μπορεί να καταγράφει εκατοντάδες έως και περισσότερες από 1.000 διαφορετικές παραμέτρους πολλές φορές το δευτερόλεπτο. Η δεύτερη συσκευή είναι ο Cockpit Voice Recorder (CVR). Αυτός καταγράφει τις συνομιλίες των πιλότων, τις επικοινωνίες με τον πύργο ελέγχου, καθώς και τους ήχους μέσα στο πιλοτήριο, όπως συναγερμούς ή τον θόρυβο των κινητήρων. Ο συνδυασμός των δύο καταγραφέων επιτρέπει στους ειδικούς να ανασυνθέσουν με μεγάλη ακρίβεια τα τελευταία λεπτά της πτήσης και να κατανοήσουν τι συνέβη.

Το σημαντικότερο τμήμα αυτών των συσκευών είναι η ειδική μονάδα μνήμης, η οποία προστατεύεται από πολλαπλά στρώματα μετάλλου και θερμομονωτικών υλικών. Έχει σχεδιαστεί ώστε να αντέχει σε ακραίες συγκρούσεις, πολύ υψηλές θερμοκρασίες, τεράστιες πιέσεις και πολύωρη παραμονή κάτω από το νερό. Αν και όλοι τα αποκαλούν «μαύρα κουτιά», στην πραγματικότητα έχουν έντονο πορτοκαλί ή πορτοκαλοκόκκινο χρώμα. Ο λόγος είναι πρακτικός: μετά από ένα ατύχημα πρέπει να εντοπίζονται όσο το δυνατόν γρηγορότερα ανάμεσα στα συντρίμμια ή ακόμη και στον βυθό της θάλασσας. Για τον ίδιο σκοπό διαθέτουν και έναν ειδικό υποβρύχιο φάρο, ο οποίος μπορεί να εκπέμπει ηχητικό σήμα για περίπου 30 έως 90 ημέρες, ανάλογα με τον εξοπλισμό, διευκολύνοντας σημαντικά τις επιχειρήσεις εντοπισμού.